19/05/16   |   Prawo pracy

Urlop szkoleniowy dla pracownika – studenta studiów podyplomowych

Wielu pracowników systematycznie podnosi swoje kwalifikacje zawodowe, w tym studiując na studiach podyplomowych. Czy pracownikowi, studiującemu na studiach podyplomowych przysługuje urlop szkoleniowy przewidziany dla studentów w Kodeksie pracy?

Zgodnie z art. 1031 § 1 ustawy – Kodeks pracy (dalej: KP) „przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.” Paragraf 2 stanowi, że pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:

1)  urlop szkoleniowy,

2)  zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.

Artykuł 1032 § 1 KP wskazuje, że urlop szkoleniowy, o którym mowa powyżej, przysługuje w wymiarze:

1)  6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych,

2)  6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego,

3)  6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,

4)  21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Według przytoczonych przepisów urlop szkoleniowy może być udzielony studentowi w ostatnim roku studiów, w celu przygotowania pracy dyplomowej oraz przygotowania się i przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Czy to oznacza, że pracodawca zobowiązany jest udzielić pracownikowi – studentowi studiów podyplomowych – aż 21 dni dodatkowego urlopu?

Kodeks pracy nie precyzuje, jak należy rozumieć określenie „studia”, użyte w art. 1032 § 1 pkt 4). Wydaje się, że należy w takim razie sięgnąć do ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (ustawa  z dnia 27 lipca 2005 r., t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572), która reguluje większość problemów związanych ze studiowaniem w publicznych i niepublicznych szkołach wyższych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1) ilekroć w ustawie jest mowa o studiach bez bliższego określenia – rozumie się przez to studia wyższe. Natomiast w ust. 1 pkt 5) zdefiniowano, że studia wyższe to studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia. Oznacza to, że gdy ustawa posługuje się jedynie określeniem „studia”, studia podyplomowe są wyłączone z zakresu tego przepisu.

Należy być wprawdzie ostrożnym z przenoszeniem definicji ustawowych pomiędzy różnymi aktami prawnymi, jednak wydaje się, że w omawianym przypadku można zastosować definicję z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do art. 1032 § 1 ustawy Kodeks pracy. Konsekwencją tego będzie jednak fakt, że studentom studiów podyplomowych nie będzie przysługiwał urlop szkoleniowy w wymiarze 21 dni.

Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę na fakt, że obecnie – formalnie patrząc – studia podyplomowe mogą kończyć się egzaminem końcowym i pracą końcową, a nie dyplomową. Wynika to z § 6 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów, warunków wydawania oraz niezbędnych elementów dyplomów ukończenia studiów i świadectw ukończenia studiów podyplomowych oraz wzoru suplementu do dyplomu (Dz.U. Nr 196, poz. 1167). Mimo zmiany przepisów często nadal używa się wyrażeń „praca dyplomowa” i „egzamin dyplomowy” na określenie egzaminu i pracy kończącej studia podyplomowe, co powoduje mylne wyobrażenia studentów w zakresie przysługujących im praw.

Reasumując, studentom studiów podyplomowych nie przysługuje urlop szkoleniowy w wymiarze 21 dni, przewidziany dla studentów studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych magisterskich. Nie jest także jednoznaczne, czy przysługuje im urlop szkoleniowy w wymiarze 6 dni. Egzamin końcowy nie jest bowiem ani egzaminem eksternistycznym, ani oczywiście egzaminem maturalnym. W niektórych przypadkach może być egzaminem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe, ale nie będzie tak zawsze. Wydaje się jednak, że w tym zakresie strony – pracownik i pracodawca – mogą się umówić podczas ustalania zasad podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Trzeba bowiem pamiętać, że udogodnienia przewidziane w Kodeksie pracy mają zastosowanie w przypadku, gdy pracownik podnosi kwalifikacje zawodowe za zgodą lub z inicjatywy pracodawcy. Najczęściej w takich przypadkach strony podpisują umowę, w której mogą korzystniej, niż przewiduje to Kodeks pracy, uregulować sytuację pracownika, np. przyznając mu urlop szkoleniowy w wymiarze wyższym, niż przewidziany w prawie pracy.